Naar aanleiding van de gevolgen van de hack van de gemeentedata van de Hof van Twente vliegen de beschuldigingen over en weer. Het bedrijf zou zijn opdracht niet hebben uitgevoerd en het college zou zijn werk niet goed hebben gedaan. Dan maar een enquête gaan organiseren? Merkwaardigerwijs wordt tot nu toe de belangrijkste vraag buiten beschouwing gelaten. In 2002, dus 19 jaar geleden (!), is het duale systeem ingevoerd. Dat houdt in dat sinds 2002 de gemeenteraad het hoogste bestuursorgaan is in de gemeente. Dat betekent dat de raad verantwoordelijk is voor de uitvoering van het bestuur, het college, en die moet controleren.

Naar aanleiding van de hack is dus de vraag hoe heeft de raad gecontroleerd of het IT-beleid dat wordt uitgevoerd door het college voldoet aan de gestelde eisen van goed bestuur in de IT zoals die onder meer door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, de VNG, zijn geformuleerd. Met andere woorden: heeft de raad zijn controlerende taak uitgevoerd en hoe dan? Nazoeken in raadsdocumenten levert daarover geen nadere gegevens op. Het lijkt er sterk op dat de raad als hoogste orgaan die taak niet heeft uitgevoerd evenmin als individuele fracties.

De recente hack op de gemeente Hof van Twente gaat de gemeenschap EUR 3,9 miljoen kosten. De ernst van deze zaak is duidelijk. GroenLinks komt tot de conclusie dat naast de aandacht voor het herstel van de digitale infrastructuur en de digitale dienstverlening, de raad ervoor moet zorgen dat zijn wettelijke controlerende taak inhoud krijgt voor de nieuwe kerntaak Digitale Veiligheid. Dit blijkt onder andere uit de Agenda Digitale Veiligheid 2020-2024 en de Digitale Agenda Gemeenten 2024 van de VNG. Om de ambities hierin te realiseren is een raadsprogramma nodig dat breed gedragen wordt door zoveel mogelijk raadsleden.

William Sanchez: “Ik stel me voor dat de raad hier op korte termijn een begin mee maakt. Een raadswerkgroep of auditcommissie ICT kan de agenda hiervoor opstellen. Dat moet dan leiden tot een raadsprogramma controlerende duale taak. Dat is dan niet gebonden aan een raadsperiode maar dient permanent te zijn en kan natuurlijk ook steeds worden bijgesteld. Waar het ook hoog tijd voor begint te worden is voor een afspraak om na de komende raadsverkiezingen allereerst met alle leden van de raad te werken aan een inhoudelijk raadsprogramma als basis voor een collegeprogramma”.